Cảnh báo hiện tượng lừa đảo, gian lận thương mại quốc tế

08/06/2022 | Bảo đảm an toàn cho doanh nghiệp và người lao động

Cảnh báo hiện tượng lừa đảo, gian lận thương mại quốc tế
Bộ Ngoại giao đã ban hành Văn bản số 2223/BC-BNG-THKT báo cáo Thủ tướng Chính phủ về việc cảnh báo các hiện tượng lừa đảo, gian lận thương mại quốc tế. Thời gian gần đây việc mở cửa hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng của Chính phủ đã và đang mở ra nhiều cơ hội giao thương cho doanh nghiệp Việt Nam. Bên cạnh những lợi ích đạt được thì các doanh nghiệp trong nước cũng phải đối mặt với những chiêu trò lừa đảo chào bán, mua hàng, ký kết hợp đồng giao dịch thương mại quốc tế qua Internet với những công ty mới quen biết.

Thực trạng lừa đảo trong giao dịch thương mại quốc tế

Trong hoạt động thương mại quốc tế, tình trạng lừa đảo để chiếm đoạt tài sản (hàng, tiền) của các đối tác, bạn hàng khá phổ biến. Theo thời gian, các hoạt động này diễn ra ngày càng tinh vi, bất chất nỗ lực ngăn chặn của cơ quan chức năng mỗi quốc gia và sự cẩn trọng của các doanh nghiệp.

Đối với cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, trong những năm gần đây, các cơ quan chức năng trong nước và thương vụ nước ngoài liên tục cảnh báo về hiện tượng lừa đảo trong giao dịch thương mại quốc tế mà không ít doanh nghiệp Việt Nam đã từng mắc phải. Đặc biệt, trong bối cảnh các thị trường đang bị tác động nặng nề bởi đại dịch Covid 19, tình trạng lừa đảo trong giao dịch thương mại quốc tế càng có xu hướng tăng lên với thủ đoạn tinh vi, khó phát hiện.

Khảo sát cho thấy, giai đoạn trước năm 2020, đối tượng gây ra các vụ lừa đảo đối với các doanh nghiệp Việt Nam chủ yếu đến từ châu Phi (Nigeria, Cameron…). Tuy nhiên, trong vài năm gần đây, tình trạng lừa đảo đã xảy ra phổ biến hơn ở những thị trường tiềm năng như: Hà Lan, Hoa Kỳ, Canada, Các Tiểu Vương quốc Ả-rập thống nhất... Cụ thể, năm 2020, Trung tâm Xúc tiến Thương mại Việt Nam tại New York (Hoa Kỳ) phát đi cảnh báo về việc giao dịch thương mại của các doanh nghiệp Việt Nam với đối tác tại thị trường Hoa Kỳ. Theo cảnh báo của cơ quan này, đã có một số doanh nghiệp Việt Nam bị thiệt hại trong việc thực hiện hợp đồng thương mại với đối tác tại thị trường Hoa Kỳ, chủ yếu do bị lừa, hoặc đối tác phá sản, không có khả năng thanh toán.

Thương vụ Việt Nam tại Các Tiểu Vương quốc Ả-rập thống nhất (UAE) cũng cảnh báo đối với các hành vi lừa đảo, gian lận thương mại của một số doanh nghiệp có trụ sở tại quốc gia này. Cụ thể, trong năm 2020 khi xảy ra đại dịch Covid-19 khiến giao dịch thương mại trên toàn cầu bị tác động, Thương vụ Việt Nam tại Các tiểu Vương quốc Ả rập thống nhất (UAE) liên tục tiếp nhận, phát hiện và xử lý nhiều trường hợp doanh nghiệp Việt Nam nhận được lời mời chào bán, mua hàng, ký kết hợp đồng giao dịch thương mại có dấu hiệu lừa đảo, gian lận từ một số doanh nghiệp có trụ sở tại UAE. Cơ quan này đã đưa ra danh sách một số doanh nghiệp như: Green Light Foodstuff Trading LLC, Climax General Trading LLC, Loyalpur General Trading LLC, Choice Global FZC/Vital Fresh General Trading LLC, International Dragon Food Trading LLC (IDP)…

Thương vụ tại Hà Lan cũng đã đưa ra lưu ý các doanh nghiệp Việt Nam trong giao dịch với những công ty mới quen biết, lấy địa chỉ trên Internet.

Trước đó, vào giữa tháng 12/2020, Thương vụ tại Hà Lan nhận được một đề nghị của doanh nghiệp Việt Nam nhờ kiểm tra một doanh nghiệp Hà Lan trước tiến hành giao dịch kinh doanh nhập khẩu đồ uống và thực phẩm với tên gọi là AFF BV. Khi truy cập website thấy quảng bá về các sản phảm liên quan đến đồ uống và thực phẩm, hình thức website tương đối bắt mắt, số điện thoại liên hệ và hình ảnh người liên hệ đầy đủ. Tuy nhiên, khi Thương vụ gọi đến số điện thoại di động đăng ký trên KVK thì được biết, công ty này đã phá sản và không có bất kỳ một giao dịch nào, công ty đang bị một số người lấy cắp thông tin để thực hiện hành vi lừa đảo.

Tại thị trường châu Phi, Thương vụ Việt Nam tại Nigeria, Algeria và Maroc… cũng thường xuyên gửi thông tin cảnh báo về tình trạng lừa đảo. Cụ thể: Công ty FISHERLAB SARL, địa chỉ tại số 13 AHMED EL MAJJATI RES ALPES ETG01 N ° 08 MAARIF CASABLANCA 20100, Ma rốc.

Đại điện là Giám đốc Mr Khalid. Điện thoại: 00 212 (0) 622109352/00 212601767627. Điện thoại di động: +212 661 607818. Email: contact@fisherlab.ma / fisherlabsarl@gmail.com.

Nguyên nhân Công ty FISHERLAB SARL có biểu hiện không trung thực trong giao dịch nhập khẩu, đưa ra nhiều yêu sách đối với bên xuất khẩu và tìm mọi cách trốn tránh trách nhiệm thanh toán theo hợp đồng đã kí kết. Đồng thời có biểu hiện cấu kết với ngân hàng chi nhánh để lảng tránh nghĩa vụ thanh toán.

Một số hình thức lừa đảo, gian lận thương mại quốc tế phổ biến

Một số hình thức lừa đảo, gian lận thương mại phổ biến như: Lừa đảo trong xuất khẩu hàng hóa không thanh toán không chuyển hàng như hợp đồng đã ký; Thành lập Công ty “ma” giả mạo doanh nghiệp cung cấp các giấy tờ giả chứng minh năng lực Công ty để giao dịch; Giả mạo giấy tờ đại diện ngân hàng để lấy chứng từ gốc chiếm đoạt hàng hóa mà không thanh toán; Lừa đảo môi giới các dự án vay ưu đãi, viện trợ, đấu thầu.

Các vụ lừa đảo, gian lận thương mại thường có một số đặc điểm chung như:

  • Quá trình đàm phán giá cả diễn ra nhanh chóng, đối tác đồng ý ngay giá bán nhưng không ép doanh nghiệp ký các hợp đồng mẫu không thể sửa đổi;
  • Chỉ muốn liên lạc qua Internet, dùng các email miễn phí để giao dịch thay vì email chính thức của Công ty;
  • Chỉ dùng các ứng dụng tin nhắn để trao đổi, tránh gặp trực tiếp hoặc họp trực tuyến;
  • Cung cấp tài khoản thanh toán ở nước thứ 3, tại ngân hàng nhỏ, tên chủ tài khoản không phải Công ty đứng tên, hợp đồng giấy phép kinh doanh sắp hết hạn…
  • Đề nghị chấp thuận thanh toán bằng các hình thức có rủi ro cao, bắt đặt cọc để làm các thủ tục giấy tờ ở nước ngoài, đề nghị chuyển trước một phần hoặc toàn bộ chứng từ để xin giấy phép nhập khẩu.

Khuyến cáo trong giao dịch thương mại quốc tế

Để tránh rủi ro có thể xảy ra đối với doanh nghiệp, các doanh nghiệp Việt Nam cần hết sức quan tâm một số vấn đề như:

  • Tìm kiếm đối tác qua các kênh uy tín; Kiểm tra, xác minh kỹ và toàn diện thông tin đối tác;
  • Nghiên cứu ký hợp đồng trước khi triển khai giao dịch;
  • Tăng cường thông tin với các cơ quan đại diện,
  • Thương vụ Việt Nam ở nước ngoài, các hội doanh nhân Việt Nam ở nước ngoài, các cơ quan đại diện và hiệp hội doanh nghiệp nước ngoài ở Việt Nam.

Không chỉ có vậy, nhằm hạn chế các vụ việc lừa đảo, nghi ngờ lừa đảo hoặc tranh chấp thương mại quốc tế liên quan tới doanh nghiệp Việt Nam, kiến nghị một số giải pháp phối hợp giữa các Bộ, Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam để:

  • Tăng cường cảnh báo thông tin cho các địa phương, hiệp hội doanh nghiệp về các hình thức lừa đảo, gian lận thương mại phổ biến hoặc mới xuất hiện;
  • Phối hợp với các cơ quan liên quan các hiệp hội doanh nghiệp tăng cường phổ biến kiến thức thương mại tài chính quốc tế, đào tạo kỹ năng giao dịch quốc tế cho các địa phương, doanh nghiệp Việt Nam nhất là các doanh nghiệp vừa và nhỏ để nâng cao năng lực của doanh nghiệp;
  • Nghiên cứu xây dựng trang thông tin để cảnh báo cập nhật về các vụ việc thủ đoạn hành vi lừa đảo…