Giải pháp bù đắp nguồn nhân lực thiếu hụt sau đại dịch

09/06/2022 | Bảo đảm an toàn cho doanh nghiệp và người lao động

Giải pháp bù đắp nguồn nhân lực thiếu hụt sau đại dịch

Nguồn nhân lực, đặc biệt là nguồn nhân lực chất lượng cao, đóng vai trò quan trọng đối với sự phát triển kinh tế - xã hội của mỗi quốc gia. Trong bối cảnh cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang diễn ra mạnh mẽ và những tác động từ đại dịch Covid-19, việc xây dựng, phát triển nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và hội nhập quốc tế hiện nay cũng như để bắt kịp “chuyến tàu” phục hồi và tăng trưởng giai đoạn hậu Covid-19 là hết sức cần thiết.

Đại dịch bộc lộ những bất cập về nguồn nhân lực

Sự bùng phát dữ dội và kéo dài của đại dịch Covid-19 trong suốt năm 2021 và đầu năm 2022 đã gây ra nhiều ảnh hưởng nặng nề cho lực lượng lao động ở các khu vực kinh tế, như sự sụt giảm trong số lượng lao động, những vấn đề về sức khỏe thể chất và tinh thần, cũng như sự gia tăng áp lực trong gia đình và trong công việc của người lao động.

Theo thống kê của Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (LĐ-TB&XH), trong năm 2021 đã có 2 đợt di chuyển lao động lớn xảy ra do tâm lý e sợ dịch Covid-19, không có việc làm, không đảm bảo cuộc sống tại các tỉnh, thành kinh tế trọng điểm phía Nam. Đã có khoảng 2,2 triệu người trở về địa phương gây ra nguy cơ thiếu hụt lao động cho khôi phục và phát triển sản xuất - kinh doanh tại các khu chế xuất, khu công nghiệp (KCX, KCN), khu vực kinh tế trọng điểm của đất nước.

Trong các lĩnh vực dịch vụ, du lịch, khi dịch tạm lắng xuống, sự thiếu hụt lao động là rất lớn.

Ông Phạm Văn Thủy, Phó Tổng cục trưởng Tổng cục Du lịch cho biết, trải qua 2 năm đại dịch Covid-19, ngành du lịch đã mở cửa trở lại với nhiều cơ hội và thách thức lớn. Một trong số đó chính là vấn đề thiếu hụt nguồn nhân lực. Hiện phần lớn nguồn nhân lực vì cuộc sống đã chuyển đổi sang nghề khác, nay mở cửa có những lao động tự nguyện quay lại nhưng cũng nhiều lao động do đã ổn định công việc mới, nguồn thu nhập cao hơn nên không muốn quay lại ngành. Do đó, việc tìm kiếm lao động đáp ứng nhu cầu tăng trưởng sau dịch của doanh nghiệp đang là yêu cầu cấp bách.

Ông Phạm Văn Tuyên, Phó Giám đốc Sở LĐ-TB&XH tỉnh Bình Dương cho biết, hiện nay các doanh nghiệp cần tuyển dụng khoảng 40 nghìn người để bù đắp số lao động nghỉ việc, đáp ứng yêu cầu sản xuất các đơn hàng đã ký kết, đơn hàng mới trong quý 1/2022. Cả năm 2022 toàn tỉnh cần khoảng 90 nghìn lao động đáp ứng nhu cầu sản xuất - kinh doanh, bao gồm cả tuyển dụng thay thế lao động nghỉ việc và tuyển mới.

Ông Phạm Thanh Trực, Phó Ban Quản lý các KCX - KCN thành phố Hồ Chí Minh cho biết, kể từ sau tết Nguyên đán 2022, nhiều dự án được đưa vào hoạt động với nhu cầu tuyển lao động số lượng rất lớn. Các doanh nghiệp trong KCX - KCN thành phố Hồ Chí Minh đăng ký nhu cầu tuyển dụng đầu năm 2022 là 51 nghìn lao động. Trong đó, doanh nghiệp FDI khoảng 41 nghìn người, doanh nghiệp trong nước khoảng 10 nghìn người. Đáng lưu ý là nhu cầu lao động có tay nghề khoảng 12.300 người và lao động có trình độ từ đại học trở lên khoảng 3.400 người.

Việt Nam đang hướng tới thu hút đầu tư vào các ngành công nghệ cao, nên vấn đề về kỹ năng nghề cho người lao động là đáng quan tâm, đòi hỏi Việt Nam cần có kế hoạch tổng thể để giải quyết vấn đề này. Trong giai đoạn bình thường mới, chủ sử dụng lao động phải tận dụng được tối đa nguồn lực lao động hữu hạn. Xóa nhòa khoảng cách khác biệt về giới tính, độ tuổi, vùng miền để sử dụng được nguồn nhân lực một cách tối ưu trong bối cảnh mới.

Giải pháp bù đắp nguồn nhân lực còn thiếu sau đại dịch

Cần tạo việc làm năng suất gắn liền với thúc đẩy việc làm thỏa đáng để giúp doanh nghiệp vực dậy tốt hơn. Để vực dậy nguồn lao động có kỹ năng cũng như đáp ứng được yêu cầu của doanh nghiệp trong thời gian tới, đề xuất đối với doanh nghiệp cần chuẩn bị kế hoạch sản xuất kinh doanh cho hậu đại dịch; đổi mới công nghệ và chuyển đổi số. Đây cũng là cơ hội để các doanh nghiệp xem xét tái cơ cấu và lựa chọn mô hình phát triển phù hợp.

Tạo chính sách quản lý lao động phù hợp, đảm bảo vấn đề tiền lương, phúc lợi và các chính sách an sinh xã hội cho người lao động, tận dụng nguồn nhân lực hiện có. Nâng cao nhận thức cho chủ sử dụng lao động về vấn đề hội nhập nhằm tận dụng tối đa nguồn lao động đang có trong tay. Có kế hoạch tuyển dụng, đào tạo giữ chân người lao động thời kỳ hậu Covid-19... Tăng cường xây dựng đội ngũ xử lý khủng khoảng, nâng cao hiệu quả quản lý rủi ro và thường xuyên điều chỉnh, hoàn hiện kế hoạch đảm bảo kinh doanh liên tục phù hợp với tình hình mới.

Xây dựng môi trường làm việc hòa nhập, văn hóa làm việc đa dạng, bao trùm có sự gắn kết chặt chẽ với bình đẳng giới, tạo nền tảng cho doanh nghiệp phát triển bền vững, cũng là xu hướng chung của nhiều nước trên thế giới mà Việt Nam đang hướng đến, đó là xây dựng cộng đồng doanh nghiệp phát triển bền vững.