Giải pháp giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ chuẩn bị tiến hành IPO

03/06/2022 | Bảo đảm an toàn cho doanh nghiệp và người lao động

Giải pháp giúp doanh nghiệp vừa và nhỏ chuẩn bị tiến hành IPO

IPO (Initial Public Offering), có nghĩa là phát hành lần đầu ra công chúng. Thuật ngữ này được dùng để chỉ hoạt động lần đầu phát hành cổ phiếu và đưa lên sàn chứng khoán của một công ty với mục đích để huy động vốn từ các nhà đầu tư. Công ty sau khi IPO sẽ được gọi là một công ty đại chúng. Để một doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) tiến hành IPO cần có những giải pháp và hướng đi hiệu quả trong quá trình "chuẩn bị IPO" (Pre-IPO).

Tại Việt Nam, theo quy định tại khoản 1 điều 15 Luật Chứng khoán 2019, các điều kiện để một công ty cổ phần được chào bán cổ phiếu lần đầu ra công chúng bao gồm:

  • Vốn điều lệ: Mức vốn điều lệ đã góp tại thời điểm đăng ký chào bán phải trên 30 tỷ đồng tính theo giá trị ghi trên sổ kế toán.
  • Kết quả kinh doanh: Hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp trong 2 năm liên tục liền trước năm đăng ký chào bán phải có lãi, đồng thời không có lỗ lũy kế tính đến năm đăng ký chào bán.
  • Phương án cụ thể: Phương án phát hành và sử dụng nguồn vốn thu được sau khi IPO phải được đại hội đồng cổ đông thông qua.
  • Tỷ lệ số cổ phiếu có quyền biểu quyết: Tối thiểu là 15% số cổ phiếu có quyền biểu quyết của doanh nghiệp phải được bán cho ít nhất 100 nhà đầu tư không phải là cổ đông lớn. Trường hợp vốn điều lệ của tổ chức phát hành từ 1.000 tỷ đồng trở lên, tỷ lệ tối thiểu là 10% số cổ phiếu có quyền biểu quyết của tổ chức phát hành.
  • Cam kết của cổ đông lớn: Cổ đông lớn trước thời điểm IPO phải cam kết cùng nhau nắm giữ ít nhất 20% vốn điều lệ của tổ chức phát hành trong tối thiểu là một năm kể từ ngày kết thúc đợt chào bán.
  • Yêu cầu về pháp lý: Tổ chức phát hành không thuộc trường hợp đang bị truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc đã bị kết án về một trong các tội xâm phạm trật tự quản lý kinh tế mà chưa được xóa án tích.
  • Đơn vị tư vấn: Doanh nghiệp phải có công ty chứng khoán tư vấn trong việc đăng ký phát hành chào bán cổ phiếu. Yêu cầu này không áp dụng đối với doanh nghiệp là công ty chứng khoán thực hiện IPO.
  • Cam kết: Doanh nghiệp cần cam kết và phải thực hiện niêm yết hoặc đăng ký giao dịch cổ phiếu trên hệ thống giao dịch chứng khoán sau khi kết thúc đợt chào bán. Điều kiện niêm yết cũng sẽ có sự khác nhau giữa các sàn chứng khoán.
  • Yêu cầu về tài khoản: Doanh nghiệp cần mở một tài khoản phong tỏa nhận tiền mua cổ phiếu của đợt chào bán.
Đặc biệt, thách thức rất lớn ở thị trường Việt Nam là thuật ngữ IPO được sử dụng rất nhiều nhưng hiểu về IPO lại rất hạn chế. Xuất phát từ việc hiểu về IPO hạn chế đã dẫn đến hành động thực hiện sai, đặc biệt về pháp lý và chiến lược tài chính.
Đa số SMEs được tạo dựng lên từ “mô hình kinh doanh gia đình”. Để chuẩn bị hành trình tiến tới IPO, họ cần chú trọng vào ban quản trị doanh nghiệp. Đó là yếu tố tiên quyết khiến doanh nghiệp trở nên minh bạch và đáng tin cậy, nhất là với các nhà đầu tư. Một ban quản trị doanh nghiệp tốt sẽ hấp dẫn các nhà đầu tư vốn. Nếu họ không có ban quản trị, sẽ rất khó để những nhà đầu tư tiềm năng rót vốn. Do đó, trước khi tiến hành IPO, SME cần chuẩn bị tiến hành tái cấu trúc doanh nghiệp, thành lập ban quản trị để tạo dựng uy tín đối với các nhà đầu tư.
Các doanh nghiệp thường thiếu mục tiêu ban đầu, đội ngũ sáng lập thiếu gắn kết và cam kết. Chính vì thế, khi các doanh nghiệp tự thực hiện lộ trình IPO đều gặp nhiều khó khăn và thường không có giải pháp khả thi để vượt qua.

Để tránh vấp ngã khi IPO, doanh nghiệp nên tìm đơn vị tư vấn cùng đồng hành. Khi lựa chọn, các doanh nghiệp cần phải tìm được đơn vị có thể tư vấn xây dựng bộ máy từ đầu cho đến các vòng gọi vốn, song hành suốt quá trình gặp gỡ nhà đầu tư và đến lúc IPO.

Một đơn vị tư vấn tốt phải đủ năng lực kiểm soát tất cả những thứ cần chuẩn bị đối với doanh nghiệp, kiến thức vững chắc, mạng lưới kết nối với các nhà đầu tư, quỹ đầu tư rộng khắp và có đội ngũ nhân lực dày dặn kinh nghiệm.

Đối với một doanh nghiệp đang kinh doanh từ cơ chế thị trường chuyển sang cơ chế vốn, chắc chắn thiếu nhiều kiến thức về mô hình này và nên cần có một công ty để tư vấn lộ trình về IPO. Điều này không hề dư thừa bởi doanh nghiệp sẽ luôn luôn được cập nhật những thông tin về tài chính, nhân sự, cách làm mới một cách bài bản và chuyên nghiệp.