Sức khỏe tâm thần trong doanh nghiệp - Mối nguy ngày càng lớn do ảnh hưởng của đại dịch

18/11/2021 | Tiêu điểm

Sức khỏe tâm thần trong doanh nghiệp - Mối nguy ngày càng lớn do ảnh hưởng của đại dịch

Đại dịch Covid-19 làm xáo trộn cuộc sống thường ngày của mỗi chúng ta, từ sự biến động trong thu nhập cho đến sự thay đổi môi trường, cách thức làm việc, sinh hoạt trong suốt thời gian giãn cách xã hội. Mỗi một sự thay đổi đó đều đòi hỏi mỗi chúng ta phải tìm cách thích ứng, đối phó. Và cũng từ đó, những nỗi lo, căng thẳng thậm chí là sự bất lực không thể chia sẻ cho ai khác đã nảy sinh…

Lo lắng từ việc gánh thêm nhiều chi phí phát sinh

Một trong các vấn đề làm người lao động lo lắng nhất trong giai đoạn giãn cách xã hội chính là việc bản thân phải gánh thêm nhiều chi phí khác nhau mà nguồn thu nhập của họ vẫn không đổi, thậm chỉ là ít hơn hoặc mất hẳn.
Theo kết quả Khảo sát từ Ban Nghiên cứu phát triển kinh tế tư nhân, 41,2% người lao động tham gia khảo sát phải chi thêm các khoản phí để mua sắm thêm các thiết bị cho con mình học trực tuyến cùng các chi phí như tiền điện, internet, 3G, 4G để đảm bảo việc học tập của con cái. Bên cạnh đó, 28% người lao động phải trả các chi phí nuôi dưỡng người thân do cách ly giữa các vùng. Các khoản chi phí này bao gồm tiền thuê nhà, ăn uống cho bố mẹ/trẻ em bị mắc kẹt trong các vùng, thành phố cách ly không thể về nhà được. Ngoài ra, các chi phí khác để duy trì cuộc sống giữa bối cảnh giá cả các mặt hàng thiết yếu đều đang tăng cao cũng là một vấn đề gây trở ngại lớn cho người lao động.
Đối với cuộc sống bình thường, việc phát sinh thêm nhiều khoản phí vẫn sẽ là nỗi lo cho người lao động nhưng hoàn toàn có thể cải thiện được. Tuy nhiên, trong thời điểm giãn cách xã hội khi người lao động không thể ra ngoài mà không có giấy đi đường hay lý do cấp bách thì sự bất lực việc duy trì cuộc sống “đủ ăn” đối với nhiều lao động là điều không tránh khỏi.
Lo âu chính là bệnh lý phổ biến cho sự lo lắng thái quá về tương lai của những vấn đề trong cuộc sống này. Người lao động có thể tưởng tượng đến tương lai đen tối nếu như thu nhập suy giảm, không thể có đủ tiền cho con cái học hành hay duy trì cuộc sống thường ngày.... Lo âu kèm theo sự hoảng loạn (lo âu cấp tính) bằng các cơn tăng huyết áp đột ngột, tăng nhịp tim, khó thở… không chỉ gây ảnh hưởng về mặt tâm thần nữa mà cả về mặt thể chất của mỗi người.

Bối rối vì thói quen hàng ngày bị gián đoạn

Thay đổi cuộc sống khi dịch bệnh chắc chắn sẽ làm xảy ra tình trạng đứt gãy những thói quen cũ. Mọi thứ đều thay đổi theo hướng giảm thiểu, từ việc mặt tương tác xã hội, làm việc, cạnh tranh trong cuộc sống cho đến sự giải trí trong đời thường, vui vẻ, hạnh phúc với gia đình, bạn bè.

Các thói quen hàng ngày cho dù chỉ đơn giản là thức dậy, chuẩn bị đi làm, hay nghỉ ngơi, giao lưu cùng đồng nghiệp… đều được chứng minh là vô cùng có lợi trong việc quản lý tình trạng sức khỏe tâm thần như lo lắng hay trầm cảm. Tuy nhiên, các chính sách đóng cửa, giãn cách đã làm thay đổi tất cả điều này, “làm phẳng đường cong” và trực tiếp chạm vào ba yếu tố chính của sức khỏe tâm thần là quyền tự chủ, năng lực và tính kết nối. Bên cạnh đó, các xáo trộn sau khi bị mất việc làm, giảm lương… cũng làm trầm trọng thêm tình trạng rối loạn sức khỏe tâm thần của người lao động.

Áp lực vì làm việc quá sức

Đối với hầu hết các doanh nghiệp, giải pháp làm việc từ xa trở thành một phần để duy trì tiến độ hoạt động của công ty. Nền tảng công nghệ giúp người lao động trong các cơ quan và doanh nghiệp có thể thực hiện công việc được mọi lúc, mọi nơi và linh hoạt. Làm việc tại nhà giúp người lao động không chỉ giảm thiểu được các khoản chi phí cần thiết như di chuyển mà còn cho mỗi người lao động thêm nhiều cơ hội hơn bên gia đình, người thân.
Tuy vậy, chính vì sự không giới hạn đó đã xóa đi ranh giới giữa công việc và cuộc sống của doanh nghiệp. Trong giờ nghỉ ngơi, nhiều người vẫn cố gắng duy trì kết nối trực tuyến với đồng nghiệp để có thể sẵn sàng trao đổi công việc bất cứ lúc nào. Điều này nếu xảy ra quá thường xuyên, trở thành thói quen có thể khiến người lao động cảm thấy thêm căng thẳng và mệt mỏi. Chưa kể, việc tập trung quá lâu vào màn hình điện tử có thể gây khô, mỏi mắt, đau nhức vai gáy. Bên cạnh đó, đôi khi, vì chỉ muốn cố gắng hết sức làm việc mà người lao động không để ý các dấu hiệu xấu trong sức khỏe của mình. Đến khi nhận ra thì không chỉ tâm thần mà cả thể chất cũng đã bị tổn thương một cách nặng nề.

Mắc kẹt trong việc tìm người chia sẻ vấn đề

Mặc dù là một vấn đề phổ biến trong xã hội, nhưng không phải ai cũng muốn chia sẻ về nó. Điều này có thể bắt nguồn từ văn hóa không muốn xin giúp đỡ, nếu gặp khó khăn về tinh thần của nhiều người Việt Nam. Chúng ta, đặc biệt là đàn ông, đều không có thói quen biểu lộ cảm xúc của mình hay chia sẻ nỗi sợ với người khác, ngay cả với những người thân thiết. Quan niệm “làm trai cho đáng nên trai”, “con trai thì không được khóc”... đã ăn sâu vào tiềm thức mỗi một bé trai từ khi sinh ra.
Bên cạnh đó, vẫn còn nhiều sự kỳ thị xung quanh rối loạn tâm thần hay sự thờ ơ của mọi người về vấn đề này. Mặc dù đời sống đã có sự tiến bộ về mặt nhận thức, nhiều người đã ủng hộ và thông cảm cho việc cần thiết phải quan tâm đến sức khỏe tâm thần, thì vẫn còn một số người khác có thể sẽ bối rối, thậm chí coi nhẹ, phản ứng tiêu cực khi biết một ai đó có các chứng bệnh về tâm thần.
Chính văn hóa chống lại việc cảm xúc vào những lúc khó khăn ấy càng làm cho những người đang gặp vấn đề về sức khỏe tâm thần trở nên sợ hãi, thậm chí xấu hổ khi chia sẻ các vấn đề, hay chẩn đoán bệnh của mình. Chình việc thiếu đi sự đồng cảm từ những người xung quanh đã khiến cho sức khỏe tâm thần của người lao động đang gặp khó khăn nay càng sa sút, thậm chí dễ gây ra sự quẫn bách. Tất cả điều này đều gây ảnh hưởng xấu cho chính doanh nghiệp khi quay trở lại giai đoạn “bình thường mới”. Vì thế, việc quan tâm đến sức khỏe tâm thần của người lao động phải nên trở thành một phần chiến lược lâu dài của mỗi doanh nghiệp để có thể duy trì công việc trong giai đoạn giãn cách cũng như trong giai đoạn phục hồi.